Jeruzalemski Hram

Serija članaka na temu:
Jevreji / Židovi
Star of David.svgMenora.svg
Ko je Jevrej?   Etimologija   Kultura
Religija
Bog u judaizmu (Imena)
Principi vjere  Mitzvot (613)
Halakha  Shabbat  Praznici
Molitva  Tzedakah
Brit  Bar / Bat Mitzvah
Brak  Žalovanje
Filozofija  Etika  Kabbalah
Običaji  Sinagoga  Rabin
Tekstovi
Tanah (Tora   Nevi'im   Ketuvim)   Talmud (Mišna   Gemara)   Rabinski (Midraš   Tosefta)   Mišna Tora   Tur   Šulhan Aruh   Zohar   Tanija
Etniciteti
Aškenazi   Sefardi   Mizrahi   Romanioti   Italki   Jemeniti   Afrički   Beta Israel   Buharski   Gruzijski   Njemački   Planinski   Kineski   Indijski   Hazari   Karaim   Krimčaci  
Samaritanci   Kripto-Jevreji
Populacija
SAD   Izrael   Rusija
Irak   Španija   Portugal   Gibraltar
Italija   Poljska   Njemačka   BiH
Latinska Amerika   Francuska
Engleska   Nizozemska   Kanada
Australija   Mađarska   Indija
Turska   Grčka   Afrika
Iran   Kina   Pakistan   Rumunija
Denominacije
Alternativni   Konzervativni
Humanistčki   Karaite   Liberalni  
Ortodoksni   Rekonstructionistički
Reformski   Obnova   Tradicionalni
Jezici
Hebrejski   Jidiš
Judeo-perzijski   Ladino
Judeo-aramejski   Judeo-arapski
Historija
Kronologija   Vođe
Drevna   Kraljevina Juda
Hram
Babilonsko izgnanstvo
Yehud Medinata
Jeruzalem
(u Judaizmu   Kronologija)
Hasmonejci   Sanhedrin
Šizme   Farizeji
Jevrejsko-rimski ratovi
Kršćanstvo i judaizam
Islam i judaizam
Dijaspora   Srednji vijek
Sabatejci   Hasidizam   Haskalah
Emancipacija   Holokaust
Alija (arapska   sovjetska)
Izrael (historija)
sukob sa Arapima   Zemlja Izrael
Baal teshuva   Progoni
Antisemitizam (historija)
Politika
Cionizam
(radnički   revisionistički
religijski   zeleni   opći)
Bundizam   Svjetski Agudath Israel
Jevrejski feminizam   Izraelska politika
Jevrejska ljevica   Jevrejska desnica
v   r   u

Hram u Jeruzalemu ili Sveti Hram (hebrejski: בית המקדש, moderni: Bet HaMikdash tiberijski: {{{3}}}) je naziv za nekoliko građevina smještenih na Hramovoj Gori (Har HaBayit) u starom dijelu Jeruzalema. Kroz historiju su na tom mjestu sagrađena dva hrama, a budući Hram igra važnu ulogu u židovskoj eshatologiji. Prema klasičnim židovskim vjerovanjima, Hram (ili Hramova Gora) djeluje kao figurativni "nožac" Božjeg prisustva (Heb. "shechina") u fizičkom svijetu.

Prvi Hram je sagradio kralj Solomon za sedam godina u 10. vijeku pne. (godine 957. pne.). Bio je središte drevnog judaizma.[1] Hram je zamijenio Mojsijev Tabernakul kao i Tabernakule u Shilohui, Novu i Givonu koji su dotada bila središta židovske vjere. Prvi Hram su uništili Babilonci godine 586. pne. Gradnja novog Hrama je započela 535. pne.; nakon pauze je rad ponovno započeo oko 521. pne. a konačno je dovršen 516. pne. te Hram bio posvećen 515. pne. Prema Knjizi o Ezri, ponovnu gradnju Hrama je dozvolio Kir Veliki i odobrio Darije Veliki. Pet vijekova kasnije, ovaj Drugi Hram je dogradio Herod Veliki oko godine 20. pne. Njega su, pak, uništili Rimljani godine 70. n.e. Usprkos toga što je Hram uništen, svi vanjski zidovi još stoje, a dugo se vjerovalo da samo zapadni zid stoji. Po Josifu, dvorišta i stubovi jerusalimskog hrama bili su plod helenske umetnosti.[2] Danas se smatra da način uprave jerusalimskim hramom, opisan u Novome zavetu (uglavnom odnos između vlasti prvosveštenika i sanhedrina), potiče od uprave Ptolomeida.[2]

Islamski oltar Kupola Stijene je stajala na mjestu Hrama od kraja 7. vijeka n.e.a džamija al-Aqsa, otprilike iz istog perioda, se nalazi u dvorištu Hrama.

Židovska eshatologija predviđa izgradnju Trećeg Hrama u Jeruzalemu zajedno s dolaskom Mesije, pa zato sljedbenici ortodoksnog i konzervativnog judaizma predviđaju Treći Hram.

Izvori

  1. Knjiga Ljetopisa, 1 Ljetopisi, glava 22 - 29
  2. 2,0 2,1 „Јован Зизијулас, Јелинизам и хришћанство”. Arhivirano iz originala 2018-03-04. https://web.archive.org/web/20180304143511/http://www.verujem.org/pdf/Ziziulas_jelinizam_i_hriscanstvo.pdf. Pristupljeno 2013-02-21. 

Literatura

Commons-logo.svg
Jeruzalemski Hram na Wikimedijinoj ostavi
  • Biblical Archaeology Review, issues: July/August 1983, November/December 1989, March/April 1992, July/August 1999, September/October 1999, March/April 2000, September/October 2005
  • Ritmeyer, Leen. The Quest: Revealing the Temple Mount in Jerusalem. Jerusalem: Carta, 2006. ISBN 965-220-628-8
  • Hamblin, William and David Seely, Solomon's Temple: Myth and History (Thames and Hudson, 2007) ISBN 0-500-25133-9
  • Yaron Eliav, God's Mountain: The Temple Mount in Time, Place and Memory (Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2005)